Amino Zuren

De algemene formule voor een α-aminozuur is R-CH(NH2)-COOH.

De R staat voor Residu-groep, een groep die er eventueel aan kan zitten en in de tabel rechts wordt weergegeven. Dergelijke moleculen bezitten dus aan beide uiteinden groepen die met de groepen van andere aminozuren kunnen reageren.

Hierbij reageert de carboxyl-groep met de amine-groep en vormt onder afsplitsing van water (condensatiereactie) een peptidebinding. De verbinding die dan is ontstaan heet een amide. De nieuwe verbinding heeft weer een carboxyl- en een amine-groep.

Vorming van peptidebinding tussen twee aminozurenDit opent de mogelijkheid om een keten (polymeer) van aminozuren te maken met behulp van herhaalde 'kop' - 'staart' - reacties. Zo'n molecuul heet een peptide, en afhankelijk van het aantal betrokken aminozuren heten ze mono-, di-, tripeptiden, et cetera. Eiwitten zijn polypeptiden en vormen een groot deel van de chemische machinerie van de cel. Zij worden voor allerlei doeleinden gebruikt.

In de natuur komen een kleine honderd verschillende aminozuren voor. Aminozuren zijn vooral bekend als bouwsteen voor eiwitten en polypeptiden. Eiwitten worden opgebouwd uit twintig verschillende 'bouwstenen' die dan in de wandelgangen de 'twintig aminozuren' heten, hoewel niet alle twintig ook echt aminozuren zijn. Micro-organismen en planten maken vaak ook andere dan deze eiwit-aminozuren aan, zoals die in nisine en alamethicinine voorkomen. Nisine wordt gebruikt als conserveermiddel.

Voor de mens zijn een aantal aminozuren essentieel; het zijn aminozuren, die de mens niet zelf vanuit de andere aminozuren kan maken en die via het voedsel moeten worden opgenomen. De andere (niet essentiële aminozuren) kunnen in principe wel zelf gemaakt worden, hetzij uit de andere aminozuren, hetzij uit andere bouwstoffen.

Aminozuren in een eiwit kunnen op diverse manieren bepaald worden. Daartoe wordt het eiwit eerst in brokstukken opgesplitst. Dit kan gebeuren door zure hydrolyse van het eiwit in 6 N zoutzuur bij verhoogde temperatuur. daarna worden de brokstukken van elkaar gescheiden met behulp van hoge druk vloeistofchromatografie (HPLC), gekleurd met ninhydrine kleuring en gedetecteerd bij 440 (proline) en 570 nm. Deze methode is bekend onder de naam Moore&Stein zure hydrolyse van eiwitten. De brokstukken kunnen ook gescheiden worden door middel van elektroforese.